روزه‌ در اهل‌ حق‌  

بند -31-

روزه‌ در اهل‌ حق‌

 

روژي‌ پر فايده‌، اراي‌ انسانه‌                                   دكترل‌ اوشن‌ مرهم‌ گيانه‌

كُتِب‌َ صيام‌، تقوا آوره‌                                          تمام‌ دينيل‌، روژي‌ باوره‌

فقط‌ وَ الحق‌ روژي‌ تعطيله‌                                خارج‌ وَ نوبت‌، سه‌ روژ قليله‌

الحقل‌ وَ جوك‌ ضد رمضان‌                             سه‌ روژ جاي‌ سي‌، اَصبح‌ تا اذان‌

سه‌ روژ مانگ‌ دي‌، روژي‌ گرتنه‌                         و هفتاد فرقه‌، يانه‌ يك‌ تنه‌

ميلياردي‌ مسلم‌، مانگ‌ رمضان‌                         چشتي‌ نخواردن‌، بين‌ سه‌ اذان‌

مشعشعييل‌ مانگ‌ رمضان‌                             سه‌ روژِ احياء، روژي‌ پا نيان‌

اويشن‌ رمضان‌، گوشي‌ كربيه‌                         سه‌ روژه‌ روژي‌، خيلي‌ لَر بيه‌!

پس‌ ار جيابي‌، رمه‌ و شوان‌                         لقمه‌ لقمه‌ كرد، گرگ‌ بياوان‌

و جاي‌ روژي‌، يانه‌ لم‌ سير كن‌                      سي‌ چهل‌ هزاري‌، فداي‌ پير كن‌

قرآن‌ پوس‌ زانن‌، كلام‌ مغز حق‌                            يعني‌ لَمِني‌، مغز دين‌ حق‌

مغز لمني‌، رشيا، دس‌ وَ آو                            ديني‌ كم‌ نظير!، نصيبتان‌ ناو

نماز دس‌ رفته‌، روژيت‌ وِل‌ بيه‌                        و دين‌ الحق‌، يانه‌ كِل‌ بيه‌

نه‌ سر وَ سجده‌، نه‌ لم‌ وَ عذاو                       عبادت‌ يه‌، كَلَشير كواو

البته‌ اي‌ كاره‌، سخاوت‌ آور                          ليكن‌ باطله‌، ولاي‌ داور

 

ترجمه‌ بند -31-

 

روزه‌ براي‌ انسان‌ فايده‌آور و به‌ قول‌ دكترها مرهم‌ جان‌ است‌. روزه‌ واجب‌ شد چون‌تقوي‌ آور است‌. تمام‌ دين‌ ها به‌ روزه‌ اعتقاد دارند. فقط‌ اهل‌ حق‌ها سي‌ روز روزه‌ راتعطيل‌ كرده‌ و در خارج‌ از ماه‌ رمضان‌ كمي‌ روزه‌ مي‌گيرند (سه‌ روز). و از ميان‌ 73 فرقة‌مسلمان‌ فقط‌ اينها روزه‌ را ترك‌ كرده‌اند يك‌ ميليارد مسلمان‌ در ماه‌ رمضان‌ بين‌ سه‌ اذان‌چيزي‌ نمي‌خورند. فرقة‌ مشعشعي‌ در سه‌ روز احياء ماه‌ رمضان‌ روزه‌ مي‌گيرند.

اهل‌حق‌ها مي‌گويند رمضان‌ گوشش‌ كر بوده‌ است‌ و سي‌ روز را سه‌ روز شنيده‌است‌ لذا آنها سه‌ روز روزه‌ مي‌گيرند! گوسفند اگر از رمه‌ و چوبان‌ جدا شود گرگ‌ بيابان‌ اورا چند لقمه‌ مي‌كند. اينها به‌ جاي‌ روزه‌ شكم‌ سير مي‌كنند و سي‌ يا چهل‌ هزار تومان‌خرج‌ رهبرشان‌ مي‌كنند. آنها قرآن‌ را پوست‌ و دفاترشان‌ را مغز حق‌ مي‌دانند! يعني‌شكم‌ پرستي‌ را مغز دين‌ خود مي‌دانند زيرا روزه‌ نمي‌گيرند. نتيجة‌ شكم‌ پرستي‌ به‌دستشويي‌ مي‌ريزد. چنين‌ دين‌ كم‌نظيري‌ نصيب‌ كسي‌ نشود.

اي‌ اهل‌ حق‌ها نماز از دستتان‌ رفته‌ و روزه‌ را رها كرده‌ايد. نه‌ سر به‌ سجده‌مي‌گذاريد و نه‌ شكمتان‌ گرسنگي‌ مي‌كشد. عبادت‌ شما خروس‌ كباب‌ كردن‌ است‌! اگرچه‌ اين‌ كار هم‌ سخاوت‌ انسان‌ را مي‌افزايد ولي‌ اين‌ عبادت‌ بدعت‌ و باطل‌ است‌.

روزه‌

روزه‌ يكي‌ از واجبات‌ شرعي‌ در دين‌ اسلام‌ و ساير اديان‌ گذشته‌ بوده‌ است‌. درسورة‌ بقره‌ آمده‌ است‌: «يا ايهّا الذّين‌ آمنوا كتب‌ عليكم‌ الصّيام‌ كما كتب‌ علي‌الذّين‌ من‌قبلكم‌» اي‌ اهل‌ ايمان‌ بر شما روزه‌ داشتن‌ فرض‌ گرديد، چنانكه‌ امم‌ گذشته‌ را فرض‌شد. و اين‌ دستور براي‌ اين‌ پاك‌ و پرهيزگار شويد.

روزه‌ در شرع‌ مقدس‌ اسلام‌ انواعي‌ دارد: الف‌- روزه‌ واجب‌ : مانند روزه‌ ماه‌ رمضان‌و روزه‌ نذر شده‌ و روزه‌ كفاره‌ و روزه‌ اعتكاف‌ واجب‌ و روزه‌ عوض‌ خونريختن‌ كه‌ ده‌ روزاست‌ مربوط‌ هدي‌ در حج‌ تمتّع‌ وروزة‌ قضا.

ب‌ - روزه‌ حرام‌: مانند: 1- روزه‌ روز عيد فطر2- قربان‌ 3- روزه‌ ايام‌ تشريق‌ در مني‌و
4- روزه‌ روز شك‌ در شروع‌ رمضان‌ به‌ نيت‌ رمضان‌ 6- روزه‌ وصال‌ (نيت‌ روزه‌ فردا وشب‌ بعدي‌ تا اذان‌ صبح‌ كند) 7- روزه‌ سكوت‌ 8- روزه‌ نذر معصيت‌  9- روزه‌ تمام‌عمر

ج‌- روزه‌ اختياري‌ : روزه‌هايي‌ كه‌ انسان‌ اختيار دارد بجا بياورد يا ترك‌ كند.

1- روزه‌ روز جمعه‌ 2- روزه‌ روز پنجشنبه‌ و دوشنبه‌ 3- روزه‌ ايام‌البيض‌.

(روزهاي‌ 13 و 14 و 15 هر ماه‌ به‌ خاطر سفيدي‌ شبهاي‌ آن‌ يا به‌ خاطر سفيد شدن‌بدن‌ حضرت‌ آدم‌ (u) به‌ خاطر روزه‌ گرفتن‌ ايام‌البيض‌ ناميده‌اند.)

اهل‌ حقها روزه‌ ماه‌ رمضان‌ را بجا نمي‌آورند و در عوض‌، دو نوع‌ روزه‌ اختراعي‌ ازجانب‌ سلطان‌ اسحاق‌ را غير از فرقه‌ آتش‌ بيگي‌ بقيه‌ بجا مي‌آورند كه‌ عبارتند از :

1- روزه‌ مرنوي‌               2- روزه‌ قولطاس‌

مرنوي‌ عبارتست‌ از سه‌ روز روزه‌ به‌ شكرانه‌ نجات‌ سلطان‌ اسحاق‌ و ياران‌ وي‌ درغار مرنو مي‌باشد زيرا آنها سه‌ روز در محاصره‌ قشون‌ چيچك‌ بودند كه‌ آنها را تعقيب‌كرده‌ بودند و پس‌ از رفتن‌ قشون‌ نجات‌ يافتند و (سلطان‌) روزه‌ آن‌ سه‌ روز را بر همه‌ اهل‌حق‌ها واجب‌ گردانيد.

قاسم‌ افضلي‌ در بارة‌ اين‌ دو روزه‌ مي‌نويسد:

«روزة‌ مرنو در منطقة‌ كرمانشاه‌ اجرا مي‌نمايند و روزة‌ قولطاس‌ كه‌ اكثريت‌اهل‌حق‌ّهاي‌ ايران‌ و ترك‌ زبانان‌ در ساير استانهاي‌ كشور و دولت‌هاي‌ ياد شده‌ از پيروان‌خاص‌ آن‌ هستند بجاي‌ مي‌آورند. روزة‌ قولطاس‌ مربوط‌ به‌ ياران‌ قولطاس‌ و قوشچي‌اوغلي‌ و شاه‌ابراهيم‌ مي‌باشد كه‌ در زمان‌ ولايت‌ شاه‌ابراهيم‌ در بغداد در مسير گرونه‌،سلماس‌ آذربايجان‌ در وسط‌ زمستان‌ سه‌ شبانه‌ روز در زير برف‌ و كولاك‌ مي‌مانند و پس‌از پايان‌ سه‌ روز زنده‌ بيرون‌ مي‌آيند و آن‌ را جشن‌ مي‌گيرند و قولطاس‌ نام‌ ميگذارند.يعني‌ اقرار و شرط‌ تاس‌ بمنزله‌ اينكه‌ برف‌ چون‌ تاس‌ و چادروار بر روي‌ آنان‌ مي‌ماند دراين‌ روزه‌ براي‌ هر نفر يك‌ خروس‌ و يك‌ من‌ برنج‌ با ساير مراسم‌ به‌ صرف‌ نذري‌ مقررگرديده‌ است‌. بر مريدان‌ است‌ كه‌ در اين‌ ايام‌ سرانة‌خود را كه‌ سر فطر باشد از قرار هر نفرسه‌شاهي‌ نقره‌ سابق‌ به‌ حضور پير و دليل‌ مي‌برند. اهل‌حق‌ّها غير از همان‌ سرانه‌هيچگونه‌ خمس‌ و زكات‌ و غيره‌ به‌ پيشوايان‌ خود نمي‌دهند!!.

نورعلي‌الهي‌ كه‌ معمولاً سعي‌ مي‌كند براي‌ بدعتهاي‌ اهل‌ حقها، جواز شرعي‌درست‌ كند سه‌ روز غار مرنوي‌ را تطبيق‌ بر ايام‌البيض‌ مي‌كند و حال‌ آنكه‌ ايام‌البيض‌در هر ماه‌ 12-15 ماه‌ است‌. ثانياً روزه‌ آن‌ اختياري‌ است‌ نه‌ واجب‌.

و همچنين‌ سه‌ روزي‌ كه‌ پيامبر (r) در غار ثور بودند ارتباط‌ به‌ سه‌ روز غار مرنوي‌سلطان‌ اسحاق‌ مي‌دهد. زيرا پيامبر (ص‌) در سال‌ اول‌ هجرت‌ به‌ غار ثور رفتند ولي‌سلطان‌ اسحاق‌ در قرن‌ هفتم‌ هجري‌ زندگي‌ مي‌كرده‌ است‌. و هيچ‌ مسلماني‌ نشنيده‌ كه‌پيامبرr به‌ كسي‌ بگويد، اين‌ سه‌ روز را روزه‌ بگيريد.

البته‌ نورعلي‌ الهي‌ اين‌ ايام‌البيض‌ سلطان‌ اسحاق‌ را ايام‌البيض‌ مخصوصي‌ مي‌داندكه‌ سلطان‌ اسحاق‌ خواسته‌ هميشه‌ اين‌ سه‌ روز را روزه‌ بگيرند كه‌ اين‌ نوعي‌ بدعت‌ دردين‌ است‌.

نظرعلي‌ جناب‌ از رهبران‌ اهل‌ حق‌ّ در شعر خود، دوازده‌ وظيفه‌ براي‌ مراسم‌ روزة‌مرنوي‌ لازم‌ مي‌داند كه‌ برخي‌ از آنها را مي‌آوريم‌.

1- روزة‌ حقيقت‌ (سه‌ روز)   2- پاكي‌ تن‌ و لباس‌

3- غسل‌ روزه‌                  4- اطعام‌ طعام‌ به‌ اهل‌حق‌ها (ده‌ نفر)

5- قرباني‌ كردن‌ گوسفند و در صورت‌ امكان‌ و الّا خروس‌ همراه‌ با برنج‌.

6- ده‌ سير برنج‌ در ازاي‌ هر فرد از خانواده‌ به‌ فقير بايد داد.

7- كلوچة‌ رزبار درست‌ كردن‌ (با آرد و گوشت‌ مرغ‌).

8- خدمت‌ به‌ مير اسكندر           9- خدمت‌ به‌ اسفنديار خادم‌.

در اينجا عين‌ اشعار نظر علي‌ را مي‌آوريم‌:

هر كه‌ داخل‌ در اين‌ طريقت‌ شد  فرض‌ روزه‌ حقيقت‌ شد

گرچه‌ تطهير باطن‌ است‌نخست‌ هم‌ به‌ ظاهر آب‌ بايد شست‌

وآنگهي‌ غسل‌ روزه‌ بايد كرددل‌ چو مي‌كن‌ جو كوزه‌ بايد كرد

روزه‌ بود سه‌ روز تمام‌ طعام‌ از اناث‌ و ذكور و خرد و كبير

ده‌ بياران‌ در اين‌ سه‌ روزنهمين‌ كلوچة‌ رزبار آنكه‌ رانده‌

دهم‌ از بارماية‌ اين‌ كلوچه‌ آرد بود فرض‌ باشد به‌ هر تني‌ ده‌ سير

هر چه‌ اين‌ خوان‌ نكوتر بهتر گوسفند و خروس‌ فربه‌ تر

قابل‌ ذكر است‌ كه‌ فرقة‌ آتش‌بيگي‌ اين‌ روزه‌ رابه‌ جا نياورده‌، ولي‌ طبخ‌ برنج‌ وخروس‌ و اطعام‌ را به‌ جا مي‌آورند.

 

نذرها و زمان‌ آن‌

ايام‌ روزه‌ ايامي‌ است‌ كه‌ هيجده‌ روز (به‌ قولي‌ يازده‌ روز) از اول‌ زمستان‌ گذشته‌باشد گوسفند يا قوچ‌ بايد يك‌ رنگ‌ و بي‌عيب‌ و نر باشد و خروس‌ اگر پرهايش‌ چندرنگ‌ باشد عيب‌ ندارد.

مغز بادام‌ و پولي‌ نيز نياز كنند ، پولي‌ كه‌ با نياز منضم‌ كنند به‌ سيد خاندان‌ تقديم‌مي‌گردد و سر نياز ناميده‌ مي‌شود.

جشن‌ ياران‌ همه‌ ساله‌ در اول‌ فصل‌ زمستان‌ (دهه‌ دوم‌) شروع‌ مي‌شود و جشن‌ شاه‌خوشين‌ دوازده‌ شب‌ است‌.

 

طرز برگزاري‌ مراسم‌ جشن‌ خاوندگار در ايام‌ روزه‌ اهل‌ حق‌ها :

در جم‌ خانه‌ بايد دستمال‌ يا كلاه‌ بر سرگذارند و بندي‌ بر كمرببندند و دو زانو برزمين‌ نشسته‌ و تكيه‌ بر ديوار نكنند و سخن‌ نگويند و اول‌ سيد آنها شروع‌ به‌ ذكر نموده‌ ويك‌ نفر كلام‌ خوان‌ (كتاب‌ كردي‌ مقدس‌ اهل‌حق‌ّ) خوانده‌ و مدت‌ سه‌ ربع‌ ساعت‌ ذكرادامه‌ دارد.

بعد لگن‌ آورده‌ و دستها را مي‌شويند اما خشك‌ نمي‌كنند و بعد پلو كه‌ به‌ گوشت‌قرباني‌ توأم‌ است‌ و پر از چربي‌ و روغن‌ است‌ و از سيد شروع‌ كرده‌ و بين‌ حاضرين‌تقسيم‌ مي‌كنند ضمن‌ غذا آب‌ نمي‌آشامند بعد مقداري‌ غذا به‌ عنوان‌ تبرك‌ براي‌ منزل‌بردن‌ تقسيم‌ مي‌كنند و بعد دستها را شسته‌ و قدحي‌ آب‌ مي‌آورند به‌ ترتيب‌ مي‌آشامندبعد به‌ هر يك‌ مقداري‌ نقل‌ يا قند داده‌ و به‌ عنوان‌ تبرك‌ با خود مي‌برند بعد پير دعاخوانده‌ و ختم‌ جلسه‌ اعلام‌ مي‌گردد. غير از اهل‌حق‌ّ كسي‌ حق‌ ورود به‌ اين‌ جلسات‌ راندارد مگر دراويش‌ سلاسل‌ با اجازه‌ خليفه‌ اهل‌حق‌.

در ادامه‌، مؤلف‌ مي‌نويسد:

اين‌ جانب‌ به‌ كرات‌ در اين‌ جلسات‌ شركت‌ جسته‌ بعد از ذكر، گوشت‌ قرباني‌كوبيده‌ شده‌ به‌ اندازه‌ كافي‌ در نان‌ پيچيده‌ به‌ هر يك‌، يك‌ يا دو لقمه‌ تقسيم‌ مي‌كنندبيشتر جلسات‌ در شبهاي‌ جمعه‌ بر پا مي‌شود.

وقتي‌ همه‌ در جم‌ حاضر شدند گويند جم‌ بسته‌ شد و كسي‌ حق‌ ورود به‌ جم‌ندارد

چرا آتش‌بيگي‌ها روزه‌ نمي‌گيرند؟

آتش‌بيگي‌ها اهميت‌ زيادي‌ به‌ ساير مراسم‌ جشن‌ ياران‌ مي‌دهند ليكن‌ روزه‌هاي‌ آن‌را بجا نمي‌آورند به‌ نظر مي‌رسد علّت‌ آن‌ نهي‌ بزرگان‌ اين‌ فرقه‌ در شروع‌ تشكيل‌ فرقه‌منشاء اين‌ احتراز از روزه‌ باشد.

صاحبكار فرمود: در دون‌ مرتضي‌ علي‌ قرار چنين‌ بوده‌ كه‌ هر كس‌ ما راخواست‌سبيل‌ نگيرد.

از نان‌ و آب‌ روزه‌ نباشد، اهل‌ حقيقت‌ قليان‌ نكشد آن‌ وقت‌ قرار چنين‌ بود. چه‌ برسر طريقت‌ چه‌ بر سر حقيقت‌ ما قرار داريم‌ در پيش‌ محمّد مصطفي‌، هر كس‌ از اين‌ سه‌چيز بيرون‌ باشد، ما از او جدا باشيم‌ نشانه‌ ياري‌ همين‌ است‌

اگر در ايّام‌ عيد ياران‌ برف‌ و باران‌ ببارد اهل‌حق‌ها خوشحال‌ شده‌ و آن‌ را دليل‌ برحقّانيت‌ خود دانند و چنين‌ مي‌گويند.

 

كردي‌

عيد يارانه‌ يا برفه‌ يا بارانه‌

عيد ياران‌ است‌  يا برف‌ و باران‌ مي‌بارد.

در مناطقي‌ كه‌ اهل‌ تشيع‌ نيز حضور دارند اهل‌حق‌ها يك‌ بشقاب‌ برنج‌ و گوشت‌ درايام‌ عيد ياران‌ براي‌ آنها شب‌ هنگام‌ مي‌برند و تا چند شب‌ ادامه‌ دارد. عده‌اي‌ از اهل‌تشيع‌ از خوردن‌ اين‌ غذاها پرهيز مي‌كنند زيرا ذبح‌ قرباني‌هاي‌ آنها را از لحاظ‌ اسم‌ خدابردن‌ در هنگام‌ ذبح‌ و رو به‌ قبله‌ كردن‌ و نيز از جهت‌ آنكه‌ ذبح‌ در مسير بدعت‌ كه‌ مشابه‌بت‌ پرستي‌ مي‌دانند، مورد شبهه‌ قرار مي‌دهند.

 

سوال‌ جواب‌ بخش‌ روزه‌

س‌ 2- از قديم‌ الايام‌ مسند نشينان‌ ما دستور داده‌اند كه‌ روزه‌ اهل‌حق‌ّ از واجبات‌است‌ و عوض‌ ندارد آيا در برهان‌ الحق‌ّ به‌ اين‌ موضوع‌ اشاره‌ شده‌ است‌؟

جواب‌: ... پير بنيامين‌ مي‌فرمايد ...  هر كس‌ سه‌ روز روزه‌ پادشاه‌ حقيقت‌ را ناقص‌بكند، اگر هفت‌ بار دارائيش‌ نذر كرده‌ به‌ جمع‌ به‌ خوراند، پادشاه‌ يعني‌ سلطان‌ حقيقت‌از تقصير و گناهش‌ نمي‌گذرد ...

س‌ 3- سن‌ وجوب‌ روزه‌ براي‌ بچه‌هاي‌ اهل‌حق‌ّ چه‌ وقت‌ است‌؟

جواب‌: روزه‌ وجوبي‌ براي‌ اطفال‌ اهل‌حق‌ّ وقتي‌ واجب‌ است‌ كه‌ مميز گردد وصلاحيت‌ جمع‌ نشيني‌ داشته‌ باشد ... مدت‌ روزه‌ داربودن‌ فرقه‌ اهل‌حق‌ّ هم‌ مانندصائمين‌ شرع‌ اسلام‌ از اذان‌ صبح‌ تا لغايت‌ اذا مغرب‌.

سؤال‌ 7- مبطلات‌ روزة‌ اهل‌حق‌ّ چيست‌؟

جواب‌: مانند مبطلات‌ روزه‌ شريعت‌ اسلام‌ است‌ به‌ اضافه‌ اينكه‌ در اين‌ سه‌ روزنزديكي‌ با همسر بر آنان‌ ممنوع‌ است‌ و از اصلاح‌ سر و صورت‌ نيز احتياط‌ جايز است‌...

نورعلي‌ الهي‌ در جواب‌ سؤال‌ 8ـ درباره‌ زنان‌ حائض‌ و نفساء نيز قائل‌ است‌ كه‌ بايدسه‌ روز روزه‌ مرنوي‌ را بگيرند ولي‌ اگر بيم‌ خطر باشد روزه‌ نگيرد و بعداً قضا كنند. پس‌گويد:

صائمين‌ اين‌ سه‌ روز روزه‌ در هر سه‌ شبانه‌روز مجوز مقاربت‌ با همسر مطلقاً ممنوع‌و در اصلاح‌ سر و صورت‌ احتياط‌ جايز و در حد ترخص‌ حق‌ مسافرت‌ مطلقاً ندارند. درسحر حق‌ غذا خوردن‌ ندارند و بايد دعاي‌ غسل‌ را بر مقدار يك‌ استكان‌ آب‌ خوانده‌ وبخورند و برهمه‌ اهل‌حق‌ّ جز طفل‌ غير مميّز ،ديوانه‌ ، بيهوش‌ ... واجب‌ است‌. البته‌ پس‌از افاقه‌ از بيهوشي‌ قضا مي‌كند.

نورعلي‌ الهي‌ خود اقرار مي‌كند كه‌ در كلام‌ سرانجام‌ نامي‌ از حيض‌ و نفاس‌ برده‌نشده‌ است‌ ولي‌ سران‌ اهل‌حق‌ّ بعدها جهت‌ فضيلت‌ بيشتر متواتراً چنين‌ رسم‌ كرده‌اندكه‌ زنها هم‌ روزة‌ در حال‌ حيض‌ و نفاس‌ بگيرند و مقاربت‌ حتي‌ در شب‌ و روزه‌ مرنونكنند. ولي‌ در حال‌ حيض‌ نفاس‌ به‌ محل‌ نذر نزديك‌ نشوند و اگر براي‌ پخت‌ مجبورشدند به‌ محل‌ نذر بروند در يك‌ استكان‌ آب‌ دعاي‌ غسل‌ بخوانند و نخورند و سپس‌مشغول‌ پختن‌ نذر گردند

همچنين‌ گويد اگر در حال‌ روزه‌ براي‌ كسي‌ احتياط‌ رخ‌ داد جُنب‌ شد خواه‌ روزه‌باشد يا نه‌ واجب‌ است‌ در اولين‌ فرصت‌ غسل‌ كند و غسل‌ ارتماسي‌ در موقع‌ روزه‌ننمايد و الّا روزه‌اش‌ باطل‌ مي‌شود. نورعلي‌ الهي‌ در مورد فرد محتلم‌ شده‌ در ايام‌ روزه‌مرنو گويد: بايد سعي‌ كند فوراً غسل‌ نمايد و اگر وسايل‌ غسل‌ فراهم‌ نشود گويد: دعاي‌غسل‌ روي‌ استكاني‌ از آب‌ و بخواند و نخورد به‌ شرط‌ اينكه‌ در اولين‌ فرصت‌ غسل‌ كندو در مورد افراد معذور مانند بيهوش‌ معتقد است‌، بعداً بايد قضا كند و كفاره‌ بدهد و درمقدار كفاره‌ گويد: حداكثر براي‌ هر روزي‌ يك‌ خدمت‌ و حد متوسط‌ براي‌ هر روز يك‌خروس‌ و حداقل‌ آنچه‌ در قوه‌ داشته‌ باشد ليكن‌ به‌ هر تقدير از ارزش‌ يك‌ وعده‌ غذا حدمتوسط‌ دو نفر كمتر نباشد.

فطريه‌:

نورعلي‌ الهي‌ در جواب‌ سؤال‌ -20- مقدار سر فطر براي‌ عموم‌ اهل‌حق‌ّ اعم‌ ازروزه‌دار و غير روزه‌دار و طفل‌ شيرخوار و غيره‌ به‌ تعداد نفرات‌ اهل‌ خانه‌ هر يك‌ يك‌ربع‌ مثقال‌ نقره‌ خالص‌ مي‌باشد اهل‌حق‌ّ علاوه‌ بر سر فطر بايد سرانه‌ هم‌ بدهند كه‌ درجواب‌ سؤال‌ 21 سه‌ مثقال‌ نقرة‌ خالص‌ براي‌ هر فرد حتي‌ طفل‌ شيرخوار مي‌باشدنورعلي‌ در جواب‌ سؤال‌ 22 گويد: البته‌ عموم‌ اهل‌حق‌ّ اعم‌ از سيد و سايرين‌ بايد پير ودليل‌ داشته‌ باشند و سرانه‌ پير و دليلي‌ هم‌ هر ساله‌ بايد بدهند. و اين‌ پولها به‌ اولادان‌ پيرو دليل‌ اعم‌ از دختر و پسر مي‌رسد.

در جايي‌ ديگر مي‌نويسد: سرانه‌ ياري‌ سه‌ قران‌ (سه‌ ريال‌) پرديوري‌ معادل‌ ارزش‌سه‌ مثقال‌ نقرة‌ خالص‌ مي‌باشد. روز پادشاهي‌، دو ثلث‌ آن‌ خاندان‌ پير و يك‌ ثلث‌ تسليم‌دليل‌ مي‌شود. اگر دليل‌ حاضر نبود سهم‌ دليل‌ هم‌ تسليم‌ پير مي‌گردد تا به‌ دليل‌ برساندو دادن‌ سرانه‌ مانع‌ اين‌ نيست‌ كه‌ اهل‌حق‌ّ تبرّعاً اضافه‌ بر سرانه‌ نياز ديگري‌ به‌ پير و دليل‌بدهد. علماء شيعه‌ براي‌ غسل‌ جنابت‌ غسل‌ كردن‌ فوري‌ را واجب‌ ندانسته‌ ومقاربت‌ با همسر در شبي‌ كه‌ فردايش‌ روزه‌ مي‌گيريم‌ جايز دانسته‌ و بر بچة‌ مميز و زن‌حائض‌ و نفساء واجب‌ ندانسته‌ و براي‌ روزه‌گير حق‌ مسافرت‌ قائل‌ بوده‌ اگرچه‌ چنين‌مسافرتي‌ براي‌ فرار از روزه‌ را مكروه‌ مي‌دانند. و در حد ترخص‌ تاكمتر از مسافت‌ 45كيلومتر رفتن‌ و يا 5/22 كيلومتر رفت‌ و برگشت‌، باعث‌ ابطال‌ نمي‌دانند. همچنين‌اصلاح‌ سر و صورت‌ در ماه‌ رمضان‌ جايز دانسته‌ ، و مقدار فطريه‌ براي‌ هر فرد سه‌كيلوگرم‌ گندم‌ يا برنج‌ يا طعام‌ ميدانند. و مصرف‌ فطريه‌ را همان‌ مصارف‌ زكات‌مي‌شمارند.